Kadına Şiddet Uygulayanlara Hapis Cezası Dahil Yeni Tedbirler Getirildi

            

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda, Dünya Kadınlar Gününde, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun Tasarısı kabul edildi.

 Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül’ün onayının ardından yürürlüğe girecek olan yasa önemli düzenlemeler içeriyor. Tasarının kabulünün ardından Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin, yasanın tek başına sorunların üstesinden gelmeye yetmeyeceğini belirterek; “Top yekûn bir seferberlik istiyor, iyi bir zihinsel dönüşüm istiyor. Kadın ve erkeğin nimeti külfeti paylaştığı kadının ve erkeğin insan haklarının korunduğu bir sistem kurulmadığı sürece dünyanın en kapsamlı en iyi yasasını çıkarsak da bir şey değişmez. Gerekli olan toplum bilincinin oluşturulması, farkındalığın artırılması gerektiğine inanıyoruz. Bunun için bu kanunla ilgili, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile ilgili, ailenin korunması ile ilgili kamu spotları ve kampanyalar yapacağız” dedi.

                Ağrı Milletvekili, Kadın Erkek Fırsat Eşitliği ve İnsan Haklarını İnceleme Komisyonları üyesi Op. Dr. Mehmet Kerim Yıldız’da yaptığı açıklamada, “Şiddetin, kimden ne şekilde gelirse gelsin kabul edilebilir bir gerekçesi yoktur.” dedi.  Davranışların yasalarla değiştirilmesinin zor olduğunu belirten yıldız, “beyinlerin, fikirlerin değişmesi gerekiyor.  İnsani, vicdani, ahlaki olanın benimsenmesi gerekiyor.  İnsanlara karşı davranışlarımızın, tavırlarımızın ölçülü, hakka ve hukuka uygun olması gerekiyor. İnancımızın gereği de budur. “ şeklinde konuştu.

            Oybirliğiyle Meclis'te kabul edilen yasaya göre; Anayasa ile Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, Avrupa Konseyi Sözleşmesi ve yürürlükteki tüm kanuni düzenlemeler esas alınacak.

1-      Yasa ile şiddete uğrayan kadınların korunması için alınacak önlemlere ilişkin usul ve esaslar, yeniden belirlendi. 

  • Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin varlığı halinde, herkes bu durumu resmi makam veya mercilere ihbar edebilecek. İhbarı alan kamu görevlileri, görevlerini gecikmeksizin yerine getirmek ve uygulanması gereken diğer tedbirlere ilişkin olarak yetkilileri haberdar etmekle yükümlü olacak. 
  • Hakim tedbir kararını, duruşma yapmaksızın ve şiddetin uygulandığı konusunda delil veya belge aramaksızın verecek, zorunlu hallerde duruşma yapılabilecek. Bu kararın verilmesi, kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemeyecek.  
  • Tedbir kararı, korunan kişiye ve şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali bulunan kişiye sözlü (tefhim) ya da yazılı olarak tebliğ edilecek. 
  • Şiddet mağdurlarına ilişkin verilecek destek ve hizmetlerin sunumunda, temel insan haklarına dayalı, kadın erkek eşitliğine duyarlı, sosyal devlet ilkesine uygun, adil, etkili ve süratli bir usul izlenecek. Şiddet mağduru ve şiddet uygulayan için alınan tedbir kararları, insan onuruna yakışır şekilde yerine getirilecek. Şiddeti önleyen ve kadınları cinsiyete dayalı şiddetten koruyan özel tedbirler, ayrımcılık olarak yorumlanamayacak. 
  • Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili alınacak tedbirlere mülki idare amiri tarafından karar verilecek. Alınacak tedbirler kapsamında kanun kapsamında korunan kişiye, gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde, uygun barınma yeri sağlanabilecek ve gerekli görüldüğünde diğer kanunlardaki yardımların dışında bu kişilere geçici maddî yardım yapılacak. Bu kapsamda aylık net asgari ücretin otuzda birine kadar günlük ödeme yapılacak. 
  • Psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal bakımdan, rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilebilecek. Korunan kişinin hayati tehlikesinin bulunması halinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınabilecek. 
  • Gerekli olması halinde korunan kişinin çocukları varsa, çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere 4 ay, söz konusu kişinin çalışması halinde ise 2 aylık süre ile sınırlı olmak kaydıyla asgari ücret tutarının yarısını geçmemek üzere Bakanlık bütçesinden kreş imkanı sağlanabilecek. 
  • Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda, geçici yer sağlanması ve koruma altına alınması kararı, kolluk amirlerince de alınabilecek.  
  • Korunan kişilerin, gerekli görüldüğünde iş yerinin değiştirilmesi, kişinin evli olması halinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi, korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması kararını Aile Mahkemesi hakimi verecek. 
  • Korunan kişinin hayati tehlikesinin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması halinde, hakim kararıyla söz konusu kişinin Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre, kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesine karar verilebilecek. 

2-      Hakim kararıyla, şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali bulunan kişiye/kişilere yönelik olarak alınacak önleyici tedbirler ise şöyle: 

  • Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunulmaması, 
  • Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi, 
  • Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması, 
  •  Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi, 
  • Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi, 
  • Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi, 
  • Gerekli görülmesi halinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin haller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması, 
  • Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi, 
  • Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması halinde, hastaneye yatmak dahil, muayene ve tedavisinin sağlanması, 

3-      Tedbir kararı; 

  • İlgilinin talebi, Bakanlık, kolluk ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilecek.  
  • Bu karar ilk defasında en çok 6 aylık olacak. Resen veya korunan kişi ya da Bakanlığın talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilecek. 
  • Tedbir kararı işlemlerinde, bu karara aykırılık halinde şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali bulunan kişi hakkında zorlama hapsinin uygulanacağı ihtarı yapılacak. 
  • Hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali bulunan kişi, bu kararın gereklerine aykırı hareket ederse, hakim kararıyla 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsine tabi tutulacak. Tedbir kararına karşı her ayrı tekrarda zorlama hapsinin süresi 15 günden 30 güne kadar çıkabilecek. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemeyecek. 

4-      Verilen tedbir kararlarının takibi, teknik araç ve yöntemler kullanılarak da yapılabilecek.  

  • Teknik yöntemlerle takip, şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali olan kişiye yönelik; 

-          elektronik kelepçe veya bileklik,

-          korunan kişinin sabit ev içi ikaz cihazı ya da mağdura hareket özgürlüğü tanıyan ev dışında da kullanılabilen telefon görünümlü mobil cihaz kullanılması gibi yöntemlerle yapılacak.  

5-      Bakanlık bu kanun sonrasında 'şiddet önleme ve izleme merkezleri' kuracak. 

  • Bu merkezler 7 gün 24 saat esasına göre çalışacak ve şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik destek ve izleme hizmetleri verecek.
  • TRT ve özel televizyonlar ayda en az 90 dakika kadın ve çocuklara yönelik şiddetle mücadele mekanizmaları ve benzeri politikalar konusunda bakanlık tarafından hazırlanan bilgilendirme materyallerini yayınlamak zorunda olacak.

Mağdur erkek ise, bu kanunun bütün haklarından erkekler de yararlanabilecek. İlköğretim ve ortaöğretimde kadın-erkek eşitliğine yönelik dersler olacak.